Thuế và tài chính cá nhân cho người lao động diện 18B tại Đức!
Visa 18B là thị thực lao động dành cho lao động có bằng đại học được công nhận tại Đức. Khi sang Đức làm việc theo diện này, người lao động cần nắm rõ các quy định về thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm xã hội, cũng như các vấn đề tài chính cá nhân. Dưới đây là những thông tin chính xác và cập nhật nhất từ các nguồn chính thống (Bộ Tài chính Đức, Cục Thống kê LB Đức, BAMF, v.v…)
Thuế thu nhập cá nhân tại Đức:
Thuế thu nhập cá nhân ở Đức áp dụng theo biểu thuế lũy tiến. Năm 2025, ngưỡng miễn thuế (Grundfreibetrag) là 12.096 EUR/năm cho cá nhân độc thân (tức khoảng 1.008 EUR/tháng). Số tiền kiếm được trên mức này sẽ bị đánh thuế. Hệ thống thuế có nhiều bậc theo thu nhập, với mức thuế suất cơ bản từ 14% lên tới 42% (và 45% cho thu nhập rất cao). Ví dụ, mức thuế tối đa 45% (thuế “Reichensteuer”) áp dụng cho người có thu nhập rất cao
Bên cạnh biểu thuế cơ bản, Đức phân chia đối tượng nộp thuế theo “lớp thuế” (Steuerklasse) tùy theo tình trạng hôn nhân. Đối với người độc thân (thuộc lớp 1), mức thuế phải nộp tương đối cao hơn, vì chỉ có mỗi khoản miễn thuế cá nhân. Trong khi đó, người đã kết hôn có thể chọn kết hợp thuế 3/5 để tối ưu. Cụ thể, với lớp 3, vợ/chồng thu nhập cao (khi người còn lại gần như không có thu nhập) sẽ được hưởng ưu đãi lớn: thu nhập lên đến khoảng 2.625 EUR/tháng (tương đương ~31.500 EUR/năm) không phải đóng thuế thu nhập. Như vậy, nếu một lao động có visa 18B đã kết hôn và kê khai thuế ở lớp 3, phần lớn thu nhập dưới ngưỡng trên sẽ được miễn thuế.
Để hình dung, xem xét hai mức lương điển hình:
- Lương tối thiểu: Kể từ 1/1/2025, lương tối thiểu ở Đức là 12,82 EUR/giờ, tương đương khoảng 2.200–2.300 EUR/tháng (lương gross). Với mức này, người độc thân (lớp 1) sẽ chịu thuế thu nhập tính trên phần vượt ngưỡng ~12.096 EUR/năm, trong khi người kết hôn lớp 3 gần như không bị đánh thuế.
- Lương trung bình: Theo Cục Thống kê LB Đức, mức lương trung bình (số trung vị) của toàn bộ lao động toàn thời gian năm 2024 là khoảng 52.159 EUR/năm (tương đương ~4.350 EUR/tháng gross). Với mức lương này, người độc thân (lớp 1) sẽ đóng thuế đáng kể (thuế suất hiệu dụng có thể lên 20–30%), trong khi người ở lớp 3 vẫn được giảm bớt thuế nhờ phương pháp tính thuế gia đình.
Bảng dưới đây tóm tắt ví dụ ước tính (giá trị gần đúng) cho người lao động thu nhập tối thiểu và trung bình, so sánh giữa lớp thuế 1 và 3. Lưu ý đây chỉ mang tính tham khảo, vì khoản đóng góp chính xác còn phụ thuộc vào các khoản giảm trừ cá nhân và các phụ phí bảo hiểm:
| Lương gross/tháng (EUR) | Lớp thuế 1 (độc thân) | Lớp thuế 3 (kết hôn) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| ~2.200 (lương min) | Net ~1.550–1.700 | Net ~1.750–1.900 | Lớp 3 gần như không phải đóng thuế (theo các mức tham khảo) |
| ~4.300 (lương trung bình) | Net ~2.200–2.500 | Net ~2.800–3.100 | Ở lương cao hơn, thuế lớp 3 vẫn tiết kiệm đáng kể so với lớp 1 |
(Các số liệu net ở bảng chỉ mang tính ước tính. Thông tin chi tiết về công cụ tính thuế có thể tham khảo từ các nguồn như Bộ Tài chính Đức hoặc các trang chuyên về tính thuế của Đức.)
Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Đức:
Với tư cách là lao động chính thức, người có visa 18B tại Đức phải tham gia 5 loại bảo hiểm xã hội bắt buộc và trích lương hàng tháng. Tỷ lệ đóng góp tổng và phần người lao động chi trả (phần còn lại do người sử dụng lao động trả) được quy định như sau:
| Loại bảo hiểm | Tỷ lệ đóng tổng (%) | Phần người lao động (%) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hưu trí (Rentenversicherung) | 18,6% | 9,3% | Toàn liên bang |
| Y tế (Krankenversicherung) | 14,6% + bổ sung (~1,5%) | ~8,0% (+~0,75% phụ phí) | Đóng chung cả xã hội; thêm “Zusatzbeitrag” tùy quỹ (~1,3–1,6% tổng) |
| Thất nghiệp (Arbeitslosenversicherung) | 2,6% | 1,3% | Cả nước (không phân biệt vùng) |
| Chăm sóc dài hạn (Pflegeversicherung) | 3,6% (có con) / 4,2% (không con) | 1,8% / 2,1% | Tăng thêm cho người không có con |
Mỗi khi nhận lương, người lao động sẽ bị trích khoảng 20–21% tổng mức lương để nộp cho các loại bảo hiểm trên (tương ứng trên dưới 20% nếu có con, khoảng 21% nếu không có con, do phụ thu bảo hiểm chăm sóc). Khoản trích này sẽ được đóng nửa cho người lao động và nửa cho người sử dụng lao động. Ví dụ, bảo hiểm hưu trí 18,6% thì mỗi bên trả 9,3%. Người lao động phải đảm bảo tham gia đầy đủ để được hưởng quyền lợi như trợ cấp thất nghiệp, chăm sóc y tế khi ốm, lương hưu về hưu, vv.
Mở tài khoản ngân hàng tại Đức:
BAMF – Cơ quan Quản lý Di trú – nhấn mạnh rằng nên mở tài khoản ngân hàng tại Đức (Girokonto) ngay khi ở Đức lâu dài ngay cả đối với lao động nhập cư, vì nó giúp nhận lương và chuyển tiền cho mục đích như nộp tiền thuê nhà dễ dàng hơn. Để mở tài khoản, người lao động cần chuẩn bị:
- Giấy tờ tùy thân: Hộ chiếu còn hạn, Visa 18B hoặc thẻ cư trú (Aufenthaltstitel).
- Giấy tờ chứng minh cư trú: Giấy đăng ký tạm trú (Anmeldung – Meldebescheinigung) từ địa phương, giấy xác nhận người cho thuê (Wohnungsgeberbestätigung).
- Thông tin thu nhập (nếu có): Hợp đồng lao động hoặc xác nhận thu nhập giúp ngân hàng chấp thuận dễ dàng hơn.
Một số ngân hàng phổ biến và uy tín ở Đức: Deutsche Bank, Commerzbank, Sparkasse, Volksbank (Raiffeisen), v.v. Tuy nhiên, các ngân hàng truyền thống thường thu phí duy trì (có thể miễn phí với điều kiện nhất định). Ngoài ra, có nhiều ngân hàng số (online) phổ biến với người nước ngoài vì thủ tục đơn giản và miễn phí tài khoản: ví dụ N26, DKB, ING, Comdirect… Những ngân hàng này cho phép mở tài khoản trực tuyến (qua ứng dụng di động hoặc PostIdent) với điều kiện đáp ứng các yêu cầu về định cư.
Khi có tài khoản, người lao động nên xin mã số thuế cá nhân (Steueridentifikationsnummer) sớm, để nhà tuyển dụng chuyển lương và khấu trừ thuế đúng luật. Đa số giao dịch hàng ngày ở Đức đều dùng chuyển khoản hoặc thẻ (Girocard/Maestro, thẻ tín dụng, ví điện tử như Apple/Google Pay), nên mở tài khoản ngay là rất cần thiết.
Một số lưu ý về tài chính cá nhân?
- Thanh toán không tiền mặt: Ở Đức, hình thức thanh toán bằng thẻ hoặc chuyển khoản rất phổ biến (kể cả mua sắm nhỏ lẻ). Người lao động Việt nên làm quen với việc dùng Girocard (thẻ ghi nợ nội địa), thẻ tín dụng quốc tế, hoặc dịch vụ thanh toán di động. Tuy nhiên bạn vẫn có thể mang theo tiền mặt để thanh toán bình thường
- Quản lý chi tiêu: Hãy lập ngân sách chi tiêu hàng tháng (tiền thuê nhà, ăn uống, bảo hiểm, đi lại, tiết kiệm, v.v.) sao cho phù hợp với mức lương. Có thể sử dụng ứng dụng quản lý tài chính cá nhân hoặc sổ sách đơn giản để theo dõi chi tiêu, tránh tiêu xài vượt mức. Nên để dành một khoản tiết kiệm dự phòng cho tình huống khẩn cấp. Chúng tôi có viết 1 bài chia sẻ kỹ về chi phí sinh hoạt tại Đức với người Việt, bạn có thể tham khảo tại link này nhé
- Hoàn thuế cuối năm: Người lao động có thể nộp tờ khai thuế (Einkommensteuererklärung) vào cuối năm hoặc đầu năm sau thôngqua hệ thống điện tử ELSTER của chính phủ. Việc này rất hữu ích với lao động nhập cư, giúp được hoàn nhiều thuế đã khấu trừ quá mức (đặc biệt nếu bạn có các khoản giảm trừ thuế như bảo hiểm, gia cảnh, đóng góp từ thiện…v.v.), hoặc để điều chỉnh lại các điều kiện cá nhân (ví dụ nếu đóng thuế nhà thờ). Thời hạn nộp thông thường là cuối tháng 7 năm sau (có thể gia hạn nếu sử dụng dịch vụ kế toán thuế).
Các thông tin trên đều được tổng hợp từ các nguồn chính thức của Đức. Người lao động di chuyển theo visa 18B cần cập nhật thường xuyên các quy định mới (qua Bộ Tài chính Liên bang, trang Make-it-in-Germany của Chính phủ, trang của Auswärtiges Amt, hay BAMF) để đảm bảo tuân thủ và tận dụng tốt nhất các quyền lợi về thuế và bảo hiểm cá nhân.
