Những sai lầm có thể khiến bạn mất thẻ xanh Mỹ !
Sở hữu Thẻ xanh/Green Card là một cột mốc quan trọng đối với những người muốn sinh sống, làm việc và xây dựng tương lai lâu dài tại Mỹ. Tuy nhiên, nhận được thẻ xanh Mỹ không đồng nghĩa với việc quyền thường trú sẽ được đảm bảo vĩnh viễn trong mọi trường hợp.
Theo hướng dẫn của USCIS, thường trú nhân hợp pháp (Lawful Permanent Resident – LPR) có thể tiếp tục giữ tình trạng thường trú cho đến khi nhập quốc tịch Mỹ hoặc tình trạng này bị từ bỏ, chấm dứt hay mất đi theo quy định của luật di trú. Vì vậy, sau khi nhận thẻ xanh, việc duy trì tình trạng thường trú đúng cách cũng quan trọng không kém quá trình xử lý hồ sơ để được cấp thẻ xanh.
Đặc biệt, cần phân biệt giữa thẻ vật lý và tình trạng thường trú nhân. Với Thẻ thông thường có thời hạn 10 năm, việc thẻ hết hạn không đồng nghĩa tình trạng thường trú tự động chấm dứt. Tuy nhiên, người sở hữu vẫn cần gia hạn hoặc thay thế thẻ để có giấy tờ hợp lệ chứng minh tình trạng cư trú, đi lại và làm việc. Green Card có điều kiện 2 năm lại áp dụng những quy định khác và người sở hữu phải thực hiện thủ tục xóa bỏ điều kiện đúng hạn.
Vậy những sai lầm nào có thể khiến một thường trú nhân đứng trước nguy cơ mất tấm thẻ xanh Mỹ?
1. Sinh sống ngoài nước Mỹ quá lâu có khiến bạn mất thẻ xanh?
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là coi Green Card giống như một loại visa cho phép chỉ cần thỉnh thoảng quay trở lại Mỹ để duy trì tình trạng. Trên thực tế, Thẻ Xanh được cấp cho người có ý định thường trú tại Hoa Kỳ. USCIS có thể xem xét hành vi và hoàn cảnh thực tế để xác định một người có còn coi Mỹ là nơi cư trú lâu dài hay đã từ bỏ tình trạng thường trú.
USCIS cảnh báo rằng việc chỉ quay lại Mỹ mỗi năm một lần không nhất thiết đủ để chứng minh vẫn duy trì thường trú. Ngay cả chuyến đi kéo dài từ 6 tháng đến dưới 1 năm cũng có thể đặt ra câu hỏi nếu các bằng chứng cho thấy người đó thực tế không còn coi Mỹ là nơi ở chính.
Người ở ngoài Mỹ trên 6 tháng nhưng dưới 1 năm có thể phải trả lời thêm các câu hỏi khi nhập cảnh. Nếu dự định ở nước ngoài từ 1 năm trở lên, thường trú nhân nên xem xét xin Reentry Permit thông qua Form I-131 trước khi rời Mỹ.
Nếu một thường trú nhân đã ở ngoài Mỹ hơn 1 năm hoặc lâu hơn thời hạn của Reentry Permit, họ có thể phải xem xét thủ tục Returning Resident Visa – SB-1. Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu người xin SB-1 chứng minh vẫn có ý định quay về Mỹ và việc ở nước ngoài quá thời hạn xảy ra vì những nguyên nhân ngoài khả năng kiểm soát của mình.
Điểm quan trọng cần hiểu là không tồn tại quy tắc đơn giản rằng: “đi khỏi Mỹ đúng 6 tháng là mất Green Card” hay “cứ quay lại Mỹ mỗi năm một lần là an toàn”. Ý định cư trú và toàn bộ hoàn cảnh thực tế đều có thể được xem xét.
2. Ký Form I-407 mà không hiểu rõ hậu quả
Một trong những tình huống đặc biệt nghiêm trọng là ký Form I-407 – Record of Abandonment of Lawful Permanent Resident Status. I-407 là mẫu đơn được sử dụng để chính thức ghi nhận việc một người tự nguyện từ bỏ tình trạng thường trú nhân hợp pháp của Mỹ.
Theo chính Form I-407 của USCIS, người ký xác nhận rằng họ không còn ý định cư trú lâu dài tại Hoa Kỳ và tự nguyện từ bỏ LPR status. USCIS cũng nêu rõ việc nộp I-407 là tự nguyện.
Đáng chú ý hơn, hướng dẫn Form I-407 cho biết khi ký mẫu đơn này, người đó cũng từ bỏ quyền yêu cầu một Tòa án nhập cư xem xét liệu họ có thực sự từ bỏ tình trạng thường trú hay không. Nếu không đồng ý với kết luận của DHS rằng mình đã từ bỏ LPR status, người đó có quyền yêu cầu vấn đề được xem xét trước Tòa nhập cư thay vì tự nguyện ký I-407.
Do đó, nếu một thường trú nhân bị đặt câu hỏi về thời gian ở nước ngoài hoặc tình trạng cư trú khi nhập cảnh Mỹ, không nên ký bất kỳ giấy tờ nào liên quan đến việc từ bỏ Green Card nếu chưa hiểu đầy đủ nội dung và hậu quả pháp lý.
3. Không xóa bỏ điều kiện đối với thẻ xanh 2 năm
Không phải tất cả Thẻ Xanh đều có giá trị 10 năm. Một số người nhận tình trạng Conditional Permanent Resident – thường trú nhân có điều kiện, trong đó phổ biến nhất là trường hợp nhận Green Card thông qua hôn nhân khi cuộc hôn nhân chưa đủ 2 năm tại thời điểm được cấp tình trạng thường trú.
Theo USCIS, người thuộc diện thường trú có điều kiện dựa trên hôn nhân thông thường phải nộp Form I-751 – Petition to Remove Conditions on Residence trong khoảng thời gian 90 ngày ngay trước ngày hết hạn 2 năm được cấp tình trạng thường trú. Đây không đơn thuần là thủ tục “gia hạn thẻ”.
USCIS lưu ý rằng nếu người thuộc diện Conditional Permanent Resident không nộp Form I-751 theo yêu cầu, tình trạng thường trú có thể bị tự động chấm dứt. Trong một số trường hợp, USCIS có thể chấp nhận hồ sơ nộp trễ nếu đương đơn chứng minh được “good cause and extenuating circumstances”.
Đối với nhà đầu tư thuộc diện EB-5 có Thẻ xanh 2 năm, thủ tục xóa bỏ điều kiện được thực hiện bằng Form I-829, không phải I-751. Một sai lầm cũng khá phổ biến là sử dụng Form I-90 để “gia hạn”Thẻ xanh 2 năm. USCIS khẳng định I-90 không phải mẫu đơn dùng để xóa điều kiện thường trú trong các trường hợp này.
4. Gian lận, khai sai hoặc cố tình che giấu thông tin quan trọng
Fraud – gian lận và Willful Misrepresentation – cố ý trình bày sai sự thật là những vấn đề đặc biệt nghiêm trọng trong luật di trú Mỹ.
USCIS có hướng dẫn riêng về gian lận hay giả mạo hồ sơ. Về cơ bản, việc một người biết thông tin là sai nhưng vẫn cố ý trình bày một thông tin trọng yếu nhằm đạt được visa, quyền nhập cảnh hoặc quyền lợi di trú có thể tạo ra hậu quả pháp lý rất lớn.
Rủi ro cũng không chỉ giới hạn ở hồ sơ Green Card ban đầu. Thông tin không nhất quán giữa đơn xin visa trước đây, hồ sơ nhập cư, lịch sử làm việc, hồ sơ gia đình, lần nhập cảnh, hồ sơ bảo lãnh hay hồ sơ xin nhập quốc tịch sau này đều có thể khiến USCIS xem xét lại các vấn đề trước đó.
Đặc biệt nghiêm trọng là khai gian mình là công dân Mỹ – False Claim to U.S. Citizenship. Tùy từng tình huống, việc giả mạo tư cách công dân Mỹ, chẳng hạn trong một số hồ sơ việc làm hoặc đăng ký bầu cử, có thể dẫn tới các lỗi gian lận. Luật có một số ngoại lệ rất hẹp, vì vậy những trường hợp này cần được xem xét cụ thể thay vì áp dụng một kết luận chung cho tất cả mọi người.
Vì vậy, nguyên tắc quan trọng đối với thường trú nhân là thông tin cung cấp cho các cơ quan Mỹ phải chính xác và nhất quán.
5. Vi phạm pháp luật hoặc có phạm án hình sự
Không phải cứ bị cảnh sát phạt hoặc bị bắt là thẻ xanh lập tức bị hủy. Tuy nhiên, một số loại hành vi phạm tội, lời thừa nhận hoặc bản án hình sự có thể khiến thường trú nhân đối mặt với khả năng trục xuất hoặc gặp trở ngại khi xin nhập quốc tịch Mỹ.
Theo tài liệu USCIS, các lỗi liên quan đến hình sự có thể bao gồm những vấn đề như suy đồi đạo đức, vi phạm luật về chất gây nghiện, một số trường hợp có nhiều bản án hình sự, buôn ma túy và các hành vi khác được quy định trong INA.
Ngoài ra, lịch sử hình sự còn đặc biệt quan trọng khi thường trú nhân nộp đơn nhập quốc tịch Mỹ vì USCIS phải đánh giá yêu cầu tư cách đạo đức tốt. Một số loại tội danh có thể tạo ra rào cản nghiêm trọng hoặc vĩnh viễn đối với nhập tịch Hoa Kỳ
Do luật di trú và luật hình sự Mỹ tương tác với nhau khá phức tạp, người có tiền án, vụ án đang chờ xử lý hoặc từng bị bắt nên đặc biệt thận trọng trước khi xuất cảnh khỏi Mỹ, xin nhập quốc tịch hoặc thực hiện hồ sơ di trú mới.
6. Chuyển nhà nhưng không cập nhật địa chỉ với USCIS
Đây là một nghĩa vụ tưởng nhỏ nhưng nhiều thường trú nhân dễ bỏ quên. Theo USCIS, người thuộc diện phải đăng ký theo luật di trú nói chung phải báo thay đổi địa chỉ với USCIS trong vòng 10 ngày kể từ ngày chuyển nhà. USCIS khuyến khích thực hiện việc cập nhật thông qua USCIS Online Account (Tài khoản USCIS)
Một điểm rất quan trọng là việc đổi địa chỉ với USPS không đồng nghĩa địa chỉ của bạn đã được cập nhật với USCIS. USCIS cũng cảnh báo USPS không tự động chuyển tiếp thư từ của USCIS như thư thông thường. Nếu không cập nhật địa chỉ, thường trú nhân có thể bỏ lỡ những giấy tờ quan trọng như Thư yêu cầu bằng chứng, lịch sinh trắc, lịch phỏng vấn hoặc các thông báo liên quan đến hồ sơ đang chờ xét.
USCIS hiện cũng nêu rõ rằng việc cố ý không tuân thủ yêu cầu cập nhật địa chỉ có thể dẫn tới chế tài hình sự và trong một số trường hợp có thể trở thành vấn đề liên quan đến trục xuất, trừ khi người đó chứng minh được việc không tuân thủ có lý do hợp lý hoặc không phải cố ý.
7. Khai thuế sai quy định hoặc bỏ nghĩa vụ khai thuế
Đây là một điểm rất đáng lưu ý nhưng thường bị bỏ qua. Thường trú nhân Mỹ nhìn chung có nghĩa vụ khai thuế thu nhập liên bang với IRS và khai thuế tiểu bang, thành phố hoặc địa phương nếu thuộc diện phải khai.
USCIS cảnh báo rằng nếu một thường trú nhân cần khai thuế với tư cách lưu trú lâu dài nhưng lại khai mình là người tạm trú, hoặc không nộp tờ khai thuế khi có nghĩa vụ phải khai trong thời gian sống bên ngoài nước Mỹ, hành vi này có thể được xem là dấu hiệu cho thấy người đó đã từ bỏ tình trạng thường trú.
Thuế cũng là một trong những loại bằng chứng Bộ Ngoại giao Mỹ có thể xem xét khi đánh giá hồ sơ Returning Resident Visa SB-1. Người xin SB-1 có thể cần cung cấp tờ khai thuế cùng bằng chứng về quan hệ kinh tế, gia đình và xã hội tại Hoa Kỳ để chứng minh vẫn duy trì ý định trở lại Mỹ. Do đó, người có thẻ xanh nhưng thường xuyên sinh sống hoặc làm việc bên ngoài nước Mỹ càng cần lưu ý tới vấn đề khai thuế đúng cách.
Làm thế nào để giảm nguy cơ mất thẻ xanh Mỹ?
Đối với người đã trở thành thường trú nhân Mỹ, một số nguyên tắc quan trọng nên được duy trì:
- Hạn chế những chuyến đi nước ngoài quá dài và lưu lại bằng chứng cho thấy chuyến đi chỉ mang tính tạm thời.
- Nếu dự kiến ở ngoài Mỹ từ 1 năm trở lên, tìm hiểu Reentry Permit trước khi xuất cảnh.
- Không ký Form I-407 nếu chưa hiểu đầy đủ rằng đây là thủ tục tự nguyện từ bỏ LPR status.
- Theo dõi ngày hết hạn của thẻ xanh 2 năm (có điều kiện) và chuẩn bị I-751 hoặc I-829 đúng thời hạn.
- Đảm bảo thông tin trong tất cả hồ sơ visa, di trú và nhập quốc tịch chính xác, nhất quán.
- Khai thuế đúng tư cách của thường trú nhân và cập nhật địa chỉ với USCIS trong vòng 10 ngày sau khi chuyển nhà.
- Nếu có tiền án, bị bắt hoặc có vấn đề pháp lý, nên đánh giá hậu quả về di trú trước khi xuất cảnh hoặc nộp hồ sơ nhập quốc tịch.
USCIS nhấn mạnh rằng việc duy trì nơi cư trú tại Mỹ, khai thuế đúng quy định, cập nhật địa chỉ và tránh những khoảng thời gian dài sinh sống ở nước ngoài đều là những yếu tố quan trọng để bảo vệ tình trạng thường trú.
Kết luận:
Thẻ xanh Mỹ mang lại quyền sinh sống và làm việc lâu dài tại Mỹ, nhưng quyền thường trú không phải là thứ có thể hoàn toàn bỏ mặc sau khi được cấp. Những rủi ro phổ biến có thể ảnh hưởng đến Green Card bao gồm ở ngoài Mỹ quá lâu, tự nguyện ký Form I-407, không xóa điều kiện thẻ xanh 2 năm, gian lận hoặc khai sai thông tin, một số vấn đề hình sự, không cập nhật địa chỉ và khai thuế không phù hợp với tư cách thường trú nhân.
Quan trọng hơn, không nên áp dụng các “quy tắc truyền miệng” như “6 tháng là mất Green Card”, “mỗi năm về Mỹ một lần là đủ” hay “Green Card hết hạn đồng nghĩa mất thường trú”. Luật di trú Mỹ thường đánh giá tổng thể từng hồ sơ và hoàn cảnh cụ thể.
Đối với người Việt đang chuẩn bị định cư Mỹ hoặc đã nhận thẻ xanh thông qua EB-3, bảo lãnh gia đình, đầu tư hay các diện nhập cư khác, việc hiểu rõ nghĩa vụ sau khi trở thành thường trú nhân sẽ giúp hạn chế những rủi ro không đáng có và bảo vệ kế hoạch định cư lâu dài tại Hoa Kỳ.
