Trẻ em sinh tại Úc có quốc tịch không ?

Trẻ em sinh ra ở Úc có quốc tịch tự nhiên không?

Nhiều người thắc mắc: “Trẻ em sinh tại Úc có quốc tịch không?” Thực tế, điều này phụ thuộc vào tình trạng di trú của cha mẹ bé tại thời điểm sinh. Theo luật quốc tịch và di trú Úc hiện hành, trẻ sinh tại Úc chỉ được cấp quốc tịch Úc trong một số trường hợp nhất định. Cụ thể, từ ngày 20/8/1986 trở đi, trẻ sinh ở Úc chỉ tự động trở thành công dân Úc khi sinh nếu cha hoặc mẹ của trẻ thỏa mãn điều kiện công dân, thường trú nhân (hoặc là công dân New Zealand theo luật mới). Nếu không, bé sẽ cần lưu trú ở Úc đủ 10 năm liên tục mới được xét cấp quốc tịch.

• Trước 20/8/1986: Mọi trẻ sinh ra tại Úc đều tự động là công dân Úc ngay khi sinh, bất kể cha mẹ là ai
• Từ 20/8/1986 đến nay: Để trẻ sinh tại Úc trở thành công dân Úc ngay khi sinh, ít nhất cha hoặc mẹ phải là công dân Úc hoặc thường trú nhân tại thời điểm sinh.
• Công dân New Zealand: Từ ngày 1/7/2022, nếu cha hoặc mẹ là công dân New Zealand cư trú tại Úc, thì trẻ sinh ra tại Úc cũng sẽ được cấp quốc tịch Úc ngay khi sinh.
• Cư trú 10 năm: Nếu trẻ sinh ở Úc không đáp ứng điều kiện trên, thì trẻ sẽ được xét cấp quốc tịch tự động vào ngày sinh nhật thứ 10 nếu đã thường trú liên tục tại Úc trong 10 năm đầu đời.

Chúng ta hãy cùng xem xét chi tiết từng trường hợp :

Cha/mẹ là công dân hoặc thường trú nhân Úc

Nếu cha hoặc mẹ là công dân Úc hoặc thường trú nhân (Permanent Resident) tại thời điểm đứa trẻ sinh ra, thì đứa trẻ sẽ trở thành công dân Úc ngay khi sinh. Trong trường hợp này:

• Trẻ được cấp quốc tịch tự động: Không cần cha mẹ nộp đơn xin nhập quốc tịch cho con. Quốc tịch được cấp theo luật ngay khi trẻ sinh ra.
• Thủ tục sau khi sinh: Cha mẹ cần đăng ký khai sinh và có thể xin cấp hộ chiếu Úc cho trẻ. Bộ Di trú Úc khuyến nghị trẻ có hộ chiếu Úc để xuất nhập cảnh; nếu cần, cha mẹ có thể xin Giấy chứng nhận quốc tịch cho bé.
• Quyền lợi: Trẻ em có quốc tịch Úc từ khi sinh hưởng mọi quyền lợi của công dân Úc như y tế, giáo dục, bầu cử khi đủ tuổi,… Cha mẹ cũng có thể bảo lãnh người thân thông qua mối quan hệ với công dân.

Cần lưu ý: nếu cha hoặc mẹ là công dân New Zealand, kể từ ngày 1/7/2022, trẻ sinh tại Úc cũng được công nhận là công dân Úc ngay khi sinh.

Ví dụ: Anh A là thường trú nhân Úc và chị B là du học sinh. Con của họ sinh tại Melbourne. Bé được cấp quốc tịch Úc ngay khi sinh vì một trong hai cha mẹ là thường trú nhân.

Cha/mẹ có visa tạm thời (Temporary visa)

Nếu cha/mẹ chỉ giữ visa tạm thời (du lịch, du học, làm việc tạm thời, công tác,…) khi đứa trẻ sinh, thì trẻ không được cấp quốc tịch Úc ngay từ lúc sinh. Thay vào đó:

• Nếu cả hai cha mẹ đang giữ cùng một loại visa tạm thời, thì đứa trẻ sinh ra tại Úc tự động nhận loại visa đó mà không cần nộp đơn xin mới. Cha mẹ cần thông báo với Bộ Di trú để visa được cấp kèm vào hộ chiếu của trẻ.
• Nếu cha mẹ có hai loại visa khác nhau, đứa trẻ thường được hưởng visa của người có quyền lợi cao hơn (visa “tốt hơn”).
• Visa cấp cho trẻ là visa theo luật định, nên không cần nộp đơn riêng. Tuy nhiên, cha mẹ bắt buộc phải thông báo với Bộ Di trú khi có hộ chiếu của bé để visa được gắn vào hộ chiếu.

Trẻ trong trường hợp này chỉ có tình trạng visa tạm thời, không có quyền công dân. Visa của trẻ phụ thuộc vào visa của cha mẹ.

Ví dụ: Anh C và chị D là sinh viên quốc tế. Con trai họ sinh ra ở Úc sẽ được cấp visa du học như cha mẹ. Gia đình không phải làm hồ sơ xin visa mới cho con, nhưng cần thông báo với Bộ Di trú để visa được cấp kèm vào hộ chiếu của bé.

Ví dụ khác: Nếu một người có visa tạm và người kia là thường trú nhân, con sinh ra sẽ nhận visa thường trú (quyền lợi cao hơn visa tạm trú). Ví dụ, nếu mẹ có visa du học nhưng cha là thường trú nhân, thì con sẽ được công nhận thường trú ngay khi sinh.

Cha/mẹ không có visa (cư trú bất hợp pháp)

Nếu cha hoặc mẹ không có visa hợp pháp khi sinh con tại Úc, thì trẻ cũng không tự động có quốc tịch Úc. Thậm chí, trẻ cũng không được cấp visa nào vì không có cha mẹ nào đang giữ visa hợp lệ.

Điều này có nghĩa là trẻ và cha mẹ ở trong tình trạng cư trú bất hợp pháp. Gia đình cần nhanh chóng nộp đơn xin visa phù hợp (ví dụ xin Bridging Visa cho con) để có thể ở lại hợp pháp tại Úc. Nếu không xin được visa, cả gia đình sẽ phải xuất cảnh về nước

Ví dụ: Anh E quá hạn visa du lịch và sinh con tại Úc. Bé sinh ra không có quốc tịch Úc và cũng không có visa. Gia đình phải nộp đơn xin visa cho cả bé và cha mẹ nếu muốn ở lại hợp pháp.

Điều kiện cư trú liên tục 10 năm:

Một “lối thoát” khác cho trẻ sinh tại Úc không có quốc tịch là cư trú đủ 10 năm. Theo luật, trẻ sinh tại Úc sẽ tự động được công nhận là công dân Úc vào ngày sinh nhật thứ 10 nếu cư trú liên tục tại Úc trong 10 năm đầu đời.

Điều kiện cư trú liên tục được đánh giá như sau:

• Không vắng mặt khỏi Úc quá 1 năm tổng cộng trong 10 năm đầu đời, và không quá 12 tháng liên tục.
• Úc là nơi ở chính của trẻ trong giai đoạn này.
• Có thể xét đến các yếu tố như việc học, sinh sống với gia đình, tham gia cộng đồng, v.v.

Nếu đáp ứng điều kiện này, trẻ tự động trở thành công dân Úc vào ngày sinh nhật thứ 10. Cha mẹ có thể xin Giấy chứng nhận quốc tịch và hộ chiếu cho bé sau đó.

Ví dụ: Gia đình sinh con ở Úc và ở lại liên tục trong 10 năm, bé đi học tại Úc và coi đây là quê hương. Khi bé tròn 10 tuổi, bé sẽ tự động trở thành công dân Úc mà không cần nộp đơn xin nhập quốc tịch.

Thủ tục và quyền lợi của trẻ khi có quốc tịch hoặc visa:

Việc trẻ có quốc tịch hay chỉ có visa ảnh hưởng lớn đến các quyền lợi:

• Trẻ có quốc tịch Úc: Được cấp hộ chiếu Úc, được hưởng đầy đủ quyền lợi công dân (y tế, giáo dục miễn phí, bảo lãnh người thân…).
• Trẻ có visa tạm thời: Cần visa hợp lệ để ở lại Úc. Visa được gắn vào hộ chiếu. Không có đầy đủ quyền lợi như công dân.
• Trẻ không có quốc tịch hoặc visa: Phải xin visa gấp. Nếu không, bị xem là cư trú bất hợp pháp và có thể bị yêu cầu rời khỏi Úc.

Ví dụ:

• Nếu vợ chồng có visa lao động tạm (subclass 482) sinh con, con sẽ có visa 482 và không có quốc tịch Úc.
• Nếu cha là công dân Úc, mẹ là người nước ngoài, con sinh ra tại Úc sẽ là công dân Úc theo cha.
• Nếu cha mẹ là công dân New Zealand sinh con sau ngày 1/7/2022 tại Úc, bé cũng là công dân Úc từ lúc sinh.

Kết luận

Quốc tịch của trẻ sinh tại Úc phụ thuộc hoàn toàn vào tình trạng cư trú hoặc quốc tịch của cha mẹ tại thời điểm sinh. Nếu không đủ điều kiện ngay khi sinh, vẫn còn khả năng trở thành công dân nếu cư trú liên tục tại Úc trong 10 năm đầu đời. Việc nắm rõ các quy định về quốc tịch và visa cho trẻ sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ quyền lợi của con, đồng thời có kế hoạch định cư hợp lý tại Úc.