IRCC gia hạn chính sách cho phép người lao động đổi chủ tuyển dụng tại Canada
Bắt đầu từ ngày 27/05/2025, Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã gia hạn một chính sách tạm thời quan trọng, cho phép người lao động nước ngoài đang giữ giấy phép lao động khép kín (Closed Work Permit – theo 1 chủ tuyển dụng cụ thể) được đổi công việc hoặc nhà tuyển dụng dễ dàng hơn khi đang chờ xét cấp giấy phép mới. Nội dung chính của chính sách mới là cho phép lao động nước ngoài bắt đầu làm việc cho chủ mới ngay khi đã nộp đơn xin giấy phép lao động mới, mà không cần đợi giấy phép đó được duyệt (miễn là họ đã được IRCC cấp phép tạm thời để làm việc). Nguyên tắc này giúp rút ngắn thời gian gián đoạn việc làm và cải thiện tính liên tục trong thu nhập của người lao động đang trong quá trình chuyển việc
Nội dung chính sách
Chính sách đổi chủ lao động cho người có giấy phép khép kín là một chính sách công cộng tạm thời (public policy) của Canada, được ban hành theo Section 25.2 của Đạo luật Bảo vệ Người nhập cư và Tị nạn (IRPA). Theo các nguồn tin đáng tin cậy, IRCC đã mở rộng chính sách này để thay thế biện pháp tương tự được áp dụng từ tháng 5/2020. Thời điểm có hiệu lực chính thức là ngày 27/05/2025. Nội dung cơ bản của chính sách cho phép lao động nước ngoài đã nộp đơn xin cấp giấy phép lao động mới (theo chủ sử dụng) được bắt đầu làm việc cho chủ tuyển dụng mới trong khi vẫn chờ IRCC duyệt đơn mới. Trước đây, quy định chung yêu cầu người có giấy phép lao động theo chủ sử dụng phải đợi IRCC phê duyệt giấy phép mới thì mới được phép làm việc tại công việc mới. Với chính sách này, khoảng thời gian chờ duyệt sẽ không còn làm gián đoạn cuộc sống của người lao động.
Điểm mới quan trọng của chính sách gia hạn lần này là đã bãi bỏ việc miễn sinh trắc học (biometrics) cho hồ sơ xin đổi việc. Trong chính sách ban đầu từ 2020, người lao động có thể được miễn trừ nộp sinh trắc khi xin giấy phép mới. Tuy nhiên, kể từ 27/05/2025, ứng viên sẽ phải nộp sinh trắc bình thường nếu IRCC yêu cầu. Các điều kiện khác cơ bản vẫn giữ nguyên, và chính sách này sẽ kéo dài cho đến khi IRCC có thông báo mới. Đây là một chính sách tạm thời có thể thay đổi bất cứ lúc nào, nên người lao động cần theo dõi thông tin chính thức trên IRCC Canada
Điều kiện áp dụng
Để được hưởng chính sách hỗ trợ đổi chủ tuyển dụng này, người lao động ngoại quốc cần đáp ứng các điều kiện chính sau:
- Đang ở Canada với tình trạng cư trú hợp lệ (bao gồm cả trường hợp đang chờ gia hạn giấy phép và đã giữ “maintained status”).
- Đã nộp đơn xin cấp giấy phép lao động mới (hoặc gia hạn giấy phép lao động) cho vị trí và chủ sử dụng mới. Thông thường, giấy phép mới này vẫn là loại theo chủ sử dụng (employer-specific work permit).
- Được phép làm việc hợp pháp tại Canada tại thời điểm nộp đơn. Điều này có nghĩa là khi bạn nộp đơn xin đổi việc, giấy phép lao động hiện tại vẫn còn hiệu lực hoặc bạn đang ở trong thời gian gia hạn hợp lệ.
- Có thư mời làm việc mới (Job Offer) từ chủ sử dụng lao động mới và vị trí công việc cụ thể. Công việc mới phải nằm trong giới hạn của giấy phép mà bạn đang xin cấp thay thế.
- Chủ động xin áp dụng chính sách đặc biệt. Sau khi nộp đơn xin giấy phép mới, người lao động cần sử dụng mẫu liên hệ (web form) của IRCC để yêu cầu áp dụng chính sách và phải đợi email xác nhận chấp thuận từ IRCC (thường trong vòng 10–15 ngày) trước khi bắt đầu công việc mới.
Người lao động phải đảm bảo tuân thủ quy trình IRCC hướng dẫn. Cụ thể, IRCC yêu cầu người lao động gửi yêu cầu qua IRCC Web Form, chọn mục “Other” và điền Mã ưu tiên PPCHANGEWORK2020 kèm theo mẫu văn bản theo hướng dẫn. Điều này giúp IRCC ưu tiên xử lý yêu cầu nhanh chóng hơn. Sau khi nhận được yêu cầu và xét thấy đủ điều kiện, IRCC sẽ gửi email thông báo cho phép ứng viên bắt đầu làm việc cho chủ mới ngay cả khi giấy phép mới chưa được cấp.
Ý nghĩa đối với lao động nhập cư, đặc biệt cộng đồng người Việt đang làm việc tại Canada ?
Việc IRCC gia hạn chính sách hỗ trợ đổi chủ tuyển dụng mang lại nhiều lợi ích cho lao động nước ngoài tại Canada, trong đó có cộng đồng người Việt. Trước đây, những người lao động Việt đi làm theo giấy phép lao động khép kín (ở nhiều tỉnh bang như Saskatchewan, Ontario, British Columbia, Quebec…) thường bị ràng buộc chặt với chủ lao động ban đầu. Họ có nguy cơ mất việc vì tranh chấp với chủ lao động mà không thể tìm việc khác ngay, hoặc phải quay về nước nếu không có giấy phép mới kịp thời. Chính sách mới giúp giảm thiểu nguy cơ này. Cụ thể:
- Giảm gián đoạn thu nhập và ổn định cuộc sống: Theo ICC Immigration, chính sách này “ngăn ngừa sự gián đoạn về thu nhập và cho phép lao động nước ngoài chuyển đổi công việc ổn định hơn”. Nghĩa là, nếu bạn bị nghỉ việc hoặc muốn đổi nghề, bạn có thể nhanh chóng tìm được công việc mới và tiếp tục làm việc mà không bị “mất trắng” thời gian. Điều này giúp bạn yên tâm hơn về tài chính và không lo hết hạn visa giữa chừng.
- Tăng cơ hội cải thiện điều kiện làm việc và thu nhập: Giờ đây người lao động có thể chọn những công việc tốt hơn – ví dụ tìm chủ sử dụng trả lương cao hơn hoặc có phúc lợi tốt hơn – mà không phải lo lắng về thủ tục chờ đợi dài. Điều này đặc biệt quan trọng cho người Việt đang làm việc trong các ngành như nhà hàng, vệ sinh, chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp… vốn đang thiếu hụt lao động. IRCC ghi nhận kinh tế Canada đang cần nhiều lao động nước ngoài trong các lĩnh vực như nông nghiệp, chăm sóc sức khỏe, công nghệ, xây dựng. Chính sách này giúp người Việt không bị “bí chân” trong công việc trước kia và linh hoạt nắm bắt cơ hội mới.
- Thúc đẩy định cư lâu dài: Việc làm liên tục và ổn định tại Canada là yếu tố quan trọng trong việc tích lũy kinh nghiệm và điểm xét duyệt định cư. Người lao động có thể tận dụng cơ hội này để xin các chương trình định cư thông qua kinh nghiệm làm việc (ví dụ Chương trình Định cư Kinh nghiệm Canada – CEC) hoặc tham gia các chương trình Đề cử Tỉnh bang (PNP) yêu cầu kinh nghiệm làm việc tại Canada. Bằng việc đổi sang vị trí mới thuận lợi hơn, người Việt có thể nâng cao kỹ năng, tích lũy thu nhập và điểm số/tiêu chí định cư. Ngoài ra, lao động nước ngoài không còn lo bị thất nghiệp đột ngột sẽ có động lực tiếp tục ở lại cống hiến lâu dài tại Canada.
Nói chung, chính sách này mang lại hy vọng lớn cho cộng đồng người Việt tại Canada, giúp họ tự tin tìm kiếm việc làm tốt hơn, ổn định cuộc sống và hướng đến tương lai lâu dài. Đối với doanh nghiệp Canada, chính sách cũng “mở rộng nguồn cung lao động sẵn có tại Canada, giảm độ trễ khi tuyển dụng”. Như vậy, IRCC kỳ vọng chính sách sẽ cân bằng lợi ích giữa người lao động và chủ sử dụng, đáp ứng nhu cầu lao động trong nền kinh tế đang thiếu hụt.
Hướng dẫn cách thực hiện xin đổi chủ tuyển dụng
Để tận dụng chính sách này, người lao động có giấy phép khép kín cần thực hiện các bước sau:
- Tìm việc mới và chuẩn bị hồ sơ: Ở bước đầu tiên, bạn cần nhận được thư mời (job offer) từ chủ sử dụng lao động mới và (nếu công việc yêu cầu) được phê duyệt Giấy chứng nhận Đánh giá Tác động Thị trường Lao động (LMIA) cho vị trí mới. Sau đó, nộp đơn xin cấp giấy phép lao động mới (employer-specific work permit) qua trang chính thức của IRCC. Đơn này phải đề cập đến chủ sử dụng và vị trí công việc mới.
- Thông báo với IRCC qua web form: Ngay sau khi đã nộp hồ sơ giấy phép mới, bạn cần truy cập mẫu liên hệ trực tuyến (IRCC Web Form) trên trang Canada.ca để thông báo rằng bạn muốn đổi việc/chủ sử dụng. Chọn mục “Other” (Khác) và sao chép mẫu thông báo có sẵn, đồng thời điền mã ưu tiên PPCHANGEWORK2020 theo hướng dẫn của IRCC. Mẫu IRCC đưa ví dụ thông điệp chứa mã ưu tiên này để đảm bảo đơn của bạn được xử lý đúng diện chính sách.
- Chờ xác nhận từ IRCC: Sau khi gửi web form, bạn cần chờ IRCC gửi email xác nhận chấp thuận yêu cầu của bạn (thường trong khoảng 10–15 ngày). Trong thời gian này, tốt nhất là bạn chưa bắt đầu công việc mới cho đến khi nhận được email đồng ý.
- Bắt đầu làm việc với chủ mới: Khi đã nhận được xác nhận của IRCC qua email, bạn có thể chính thức làm việc cho chủ sử dụng mới ngay cả khi giấy phép lao động mới chưa được cấp. Lúc này, IRCC coi bạn đã được miễn một số yêu cầu tạm thời theo chính sách này và cho phép bạn chuyển đổi công việc.
Ngoài ra, cần lưu ý thêm: người có giấy phép lao động mở (Open Work Permit) vốn đã được phép làm việc bất kỳ đâu, không thuộc diện sử dụng chính sách này. Họ có thể tự do đổi việc mà không phải làm thủ tục đặc biệt. Chỉ những ai có giấy phép khép kín (liên kết với chủ lao động cụ thể) mới cần theo quy trình trên.
Các lưu ý pháp lý và khuyến nghị
- Bắt buộc chờ IRCC cho phép trước khi làm việc: Tuy được phép bắt đầu công việc mới trước khi giấy phép mới được duyệt, bạn phải chờ email đồng ý của IRCC trước khi tới làm việc chính thức. Nếu bạn tự ý đổi công việc mà chưa có thông báo của IRCC, sẽ vi phạm luật nhập cư và có thể mất tình trạng cư trú hợp pháp. IRCC lưu ý rằng cung cấp thông tin sai lệch là vi phạm Đạo luật Bảo vệ Người di cư (IRPA) và có thể bị xử lý.
- Thủ tục trình hồ sơ: Nộp đơn xin giấy phép lao động mới đúng cách và điền đầy đủ thông tin là rất quan trọng. Theo trang hướng dẫn của IRCC, khi điền web form, bạn cần liệt kê đầy đủ tên chủ cũ và chủ mới, vị trí công việc cũ và mới, và mã ưu tiên PPCHANGEWORK2020. Điều này giúp IRCC hiểu rõ tình huống, tránh sai sót, và ưu tiên xử lý yêu cầu của bạn tránh việc chậm trễ trong công việc mới
- Duy trì tình trạng hợp lệ (Maintained Status): Nếu giấy phép lao động cũ của bạn sắp hết hạn, hãy đảm bảo nộp đơn gia hạn hoặc đổi việc trong thời hạn cho phép. Nếu đã hết hạn nhưng bạn đã kịp nộp hồ sơ, bạn vẫn được xem là giữ “tình trạng duy trì” khi chờ xét. Trong mọi trường hợp, không nên để tình trạng hết hạn mà chưa nộp đơn, vì như vậy bạn sẽ mất cả chính sách hỗ trợ lẫn quyền làm việc hợp pháp.
- Giới hạn áp dụng: Chính sách này không áp dụng cho tất cả đối tượng. Ví dụ, những lao động ngắn hạn theo chương trình Global Skills Strategy hoặc khách thương mại (Business Visitors) không đủ điều kiện được hưởng. Đồng thời, bạn cần ghi nhớ rằng đây là chính sách tạm thời; IRCC có thể sửa đổi hoặc hủy bỏ chính sách bất cứ lúc nào. Hãy theo dõi trang Canada.ca để nắm thông tin cập nhật.
Tóm lại, đây là cơ hội quý giá cho lao động nước ngoài đang nỗ lực cải thiện cuộc sống tại Canada. Để tận dụng hiệu quả, hãy đảm bảo tuân thủ đúng hướng dẫn chính thức. Nên sử dụng mẫu web form và mã ưu tiên của IRCC như đã nêu, và chờ thư điện tử xác nhận trước khi bước vào công việc mới. Nếu cần, hãy tìm tới tư vấn của chuyên gia di trú để đảm bảo hồ sơ chuẩn xác và sẵn sàng các phương án sau: nếu giấy phép xin mới bị từ chối, bạn có thể cân nhắc hồi hương hoặc xin các tư cách khác (ví dụ chuyển sang giấy phép mở cho vợ/chồng đang theo diện định cư) để duy trì con đường hợp pháp.
