10 thách thức đối với người Việt mới sang Đức
Sinh sống ở Đức có thể vừa mang đến những trải nghiệm phong phú vừa đầy thách thức đối với những Việt mới tới Đức để làm việc, học tập hay sinh sống lâu dài. Mặc dù Đức có chất lượng cuộc sống cao, cơ sở hạ tầng tuyệt vời và nền kinh tế phát triển nhất châu Âu, nhưng quá trình hòa nhập vẫn sẽ khó khăn với người Việt. Theo kinh nghiệm của MK IMMIGRATION sau khi khảo sát những ứng viên đã sang Đức thành công, sau đây là 10 khó khăn thường gặp mà nhiều người phải đối mặt khi chuyển đến Đức:
1. Rào cản ngôn ngữ đối với người Việt mới sang Đức
Một trong những thách thức lớn nhất đối với người Việt mới sang Đức chính là rào cản ngôn ngữ. Mặc dù nhiều người Đức – đặc biệt là ở các thành phố lớn và trong môi trường quốc tế – có thể nói tiếng Anh, nhưng việc thông thạo tiếng Đức thường là điều cần thiết để thực sự hòa nhập vào cuộc sống hằng ngày. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp phải giải quyết các thủ tục hành chính, chẳng hạn như làm việc với các cơ quan nhà nước, hiểu các tài liệu pháp lý hoặc tiếp cận các dịch vụ địa phương. Các tương tác xã hội và cơ hội việc làm cũng có thể bị hạn chế nếu không nắm vững tiếng Đức. Việc học tiếng Đức đòi hỏi sự cam kết nghiêm túc, cần đầu tư nhiều thời gian, quyết tâm và luyện tập. Tuy nhiên, đây lại là một bước vô cùng quan trọng đối với bất kỳ ai dự định ở lại Đức lâu dài, bởi lẽ thành thạo tiếng Đức không chỉ giúp giao tiếp hằng ngày trở nên dễ dàng hơn mà còn mở ra cơ hội phát triển sự nghiệp tại Đức
2. Thủ tục hành chính
Đức nổi tiếng với các quy trình hành chính phức tạp và tỉ mỉ, điều này có thể khiến người mới đến cảm thấy choáng ngợp. Mọi cư dân mới ở Đức đều cần tiếp cận những thủ tục hành chính, dù đó là đăng ký địa chỉ cư trú, xin giấy phép lưu trú hay làm việc với chính quyền địa phương cho các thủ tục khác nhau. Quá trình này thường bao gồm việc điền giấy tờ, tuân thủ thời hạn và phải đến làm việc với các cơ quan chính phủ tại địa phương. Những thủ tục này là thách thức phổ biến nhất đối với người mới đến Đức, bởi ngôn ngữ được sử dụng trong các văn bản chính thức thường rất trang trọng và khó hiểu, ngay cả với những người tiếng Đức cơ bản. Thêm vào đó, nếu thiếu hướng dẫn rõ ràng hoặc sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng càng khiến những thủ tục giấy tờ khó khăn hơn. Việc xoay xở với thủ tục hành chính ở Đức đòi hỏi sự kiên nhẫn, tính tổ chức và thường cần đến sự giúp đỡ của những người đã có nhiều kinh nghiệm
3. Tìm kiếm chỗ ở và mua nhà
Tìm chỗ ở tại Đức, đặc biệt ở các thành phố được ưa chuộng như Berlin, Munich hoặc Hamburg, có thể là một khó khăn đáng kể đối với người Việt. Thị trường nhà ở tại những thành phố này có tính cạnh tranh rất cao, nhu cầu vượt xa nguồn cung. Người nước ngoài thường rơi vào cảnh phải cạnh tranh đấu giá để thuê căn hộ, đối mặt với tiền thuê nhà cao và quy trình đăng ký thuê nhà nghiêm ngặt. Chủ nhà có thể ưu tiên những người thuê có thu nhập ổn định, kế hoạch lưu trú lâu dài hoặc thậm chí thuộc một quốc tịch nhất định, khiến người Việt càng khó tìm được chỗ ở.
Hơn nữa, chi phí mua nhà ở Đức cũng rất cao. Chỉ khoảng một nửa số cư dân Đức sở hữu nhà riêng, trong khi nửa còn lại là đi thuê. Đối với những ai muốn mua nhà, giá bất động sản cao cùng quy trình vay thế chấp phức tạp có thể khiến họ nản lòng.
Việc hiểu hợp đồng thuê nhà – thường được soạn thảo bằng tiếng Đức và đầy thuật ngữ pháp lý – cũng là một khó khăn khác. Dù là thuê hay mua, quá trình tìm một nơi để sinh sống sẽ tốn nhiều thời gian. Đây là một trong những thách thức lớn đối với người mới đến Đức, và việc tìm chỗ ở phù hợp có thể tốn nhiều tuần dài
4. Khác biệt văn hóa
Sự khác biệt về văn hóa có thể tạo nên một thách thức đáng kể khác cho người Việt ở Đức. Quốc gia này có những chuẩn mực xã hội và phong tục riêng, đôi khi rất khác so với nhiều nơi trên thế giới. Chẳng hạn, người Đức đề cao tính đúng giờ, giao tiếp thẳng thắn và tuân thủ quy tắc – điều này có thể khiến Việt Nam cảm thấy khó hòa nhập thời gian đầu. Người Đức thường giao tiếp cộc lốc và quá thẳng thắn nên có thể gây sốc văn hóa với những người mới nhập cư
Việc hiểu và thích nghi với những khác biệt văn hóa này là điều thiết yếu để hội nhập thành công, cả về mặt xã hội lẫn trong công việc. Nếu không ý thức được những khác biệt tinh tế này, người Việt rất dễ hiểu lầm, dẫn đến bực bội hoặc thậm chí cãi vã trong giao tiếp hàng ngày. Những điều chỉnh về văn hóa tuy tế nhị nhưng nằm trong số những thách thức mà người mới đến Đức phải vượt qua để có được cảm giác hòa nhập
5. Hòa nhập xã hội
Hòa nhập về mặt xã hội có thể đặc biệt khó khăn đối với người nước ngoài ở Đức. Người Đức thường thân thiện và sẵn sàng giúp đỡ, nhưng họ cũng có phần dè dặt, nhất là với những người chưa quen biết. Việc kết bạn và xây dựng một mạng lưới quan hệ xã hội đòi hỏi thời gian, bởi các mối quan hệ ở Đức thường phát triển chậm và dựa trên sự tin tưởng cùng thời gian tìm hiểu. Đối với nhiều người Việt, điều này có thể dẫn đến cảm giác cô đơn và lạc lõng, đặc biệt nếu họ quen với kiểu tương tác xã hội cởi mở hoặc tùy hứng hơn. Để vượt qua trở ngại này, điều quan trọng là phải chủ động — tham gia các câu lạc bộ, sự kiện địa phương và nỗ lực học ngôn ngữ có thể giúp thu hẹp khoảng cách và kết nối với mọi người. Sự cô lập trong đời sống xã hội là một trong những thách thức lớn nhất đối với người Việt tại Đức
6. Cơ hội việc làm
Việc tìm kiếm việc làm ở Đức có thể là một quá trình phức tạp đối với người nước ngoài, đặc biệt nếu họ không thông thạo tiếng Đức. Mặc dù có nhiều cơ hội trong các công ty quốc tế, nhất là trong các lĩnh vực như CNTT, kỹ thuật và tài chính, nhiều vị trí vẫn đòi hỏi khả năng tiếng Đức tốt. Việc hiểu thị trường lao động địa phương, nắm bắt các bằng cấp chuyên ngành và tìm đường vượt qua quy trình xin giấy phép lao động cũng là những thử thách không nhỏ. Thêm vào đó, thị trường việc làm ở Đức rất coi trọng các bằng cấp và chứng chỉ chính quy – điều mà không phải lúc nào cũng tương đồng với bằng cấp mà người nước ngoài có được ở nước họ. Với nhiều người, việc tìm được một công việc phù hợp với kỹ năng và kinh nghiệm của mình đòi hỏi sự kiên trì, linh hoạt và thường phải đào tạo hoặc bổ sung chứng chỉ thêm. Tìm việc làm là một trong những thách thức tức thời nhất đối với người mới đến Đức, bởi công việc đóng vai trò then chốt trong việc ổn định cuộc sống.
7. Khó khăn trong việc tìm chỗ học mẫu giáo
Đối với các gia đình có con nhỏ, việc kiếm được một suất cho con ở trường mẫu giáo (Kita) có thể là một trong những thách thức căng thẳng nhất khi mới đến Đức. Mặc dù chính quyền địa phương có nghĩa vụ pháp lý phải cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ cho những bé trên ba tuổi, nhiều thành phố – đặc biệt là các thành phố lớn – lại đang rơi vào tình trạng thiếu chỗ gửi trẻ trầm trọng. Tình trạng này càng trầm trọng hơn do quy trình đăng ký phức tạp, rào cản ngôn ngữ và nhu cầu quá cao, thường dẫn đến danh sách chờ kéo dài. Đối với các gia đình nhập cư, việc hiểu yêu cầu đăng ký và xoay xở trong hệ thống này có thể đặc biệt khó khăn, khiến nhiều người rơi vào tình thế bấp bênh khi cố gắng cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình.
8. Thuế cao
Hệ thống thuế của Đức áp dụng biểu thuế lũy tiến, nghĩa là người thu nhập cao sẽ nộp thuế tỷ lệ phần trăm cao hơn. Điều này đảm bảo một mạng lưới an sinh xã hội vững mạnh, nhưng đồng thời cũng có thể trở thành gánh nặng tài chính đối với nhiều người Việt tại Đức. Bên cạnh thuế thu nhập, mọi cư dân đều phải đóng góp vào các quỹ an sinh xã hội khác nhau, bao gồm bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và quỹ hưu trí. Những khoản đóng góp này có thể chiếm một phần đáng kể thu nhập, dẫn đến chi phí sinh hoạt cao hơn so với nhiều quốc gia khác. Việc hiểu hệ thống thuế, quản lý các nghĩa vụ tài chính và lên kế hoạch cho những khoản khấu trừ này là vô cùng quan trọng đối với bất kỳ ai chuyển đến Đức, bởi chúng có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống tổng thể và thu nhập khả dụng. Khía cạnh tài chính của cuộc sống ở Đức thường được nhắc đến như một trong những khó khăn lớn nhất với người Việt lao động tại Đức
9. Những bất tiện trong sinh hoạt
Đối với những người quen với dịch vụ và cửa hàng hoạt động 24/7, việc các cửa tiệm và dịch vụ ở Đức có giờ mở cửa hạn chế là điều rất khó thích nghi. Hầu hết siêu thị và cửa hàng đều đóng cửa vào ngày Chủ nhật, và trong tuần thì nhiều nơi cũng đóng cửa sớm vào buổi tối. Điều này có thể gây bất tiện cho những ai quen với việc mua sắm linh hoạt hơn. Thêm vào đó, các dịch vụ như ngân hàng, bưu điện và cơ quan hành chính thường chỉ hoạt động trong giờ hành chính hạn hẹp, khiến việc giải quyết các công việc thiết yếu ngoài giờ làm việc thông thường trở nên khó khăn. Việc lên kế hoạch trước và điều chỉnh theo những hạn chế này là điều cần thiết để tránh bực bội và phiền toái. Sự bất tiện trong sinh hoạt thường ngày là một trong những thách thức bất ngờ đối với người Việt mới đến Đức.
10. Thách thức về viễn thông và thanh toán online
Mặc dù là một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới, Đức lại chậm áp dụng số hóa trong một số lĩnh vực nhất định. Người nước ngoài có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận Internet tốc độ cao, vốn không đồng đều giữa các khu vực. Hơn nữa, tiền mặt vẫn được sử dụng phổ biến, và nhiều doanh nghiệp nhỏ không chấp nhận thẻ tín dụng hoặc các phương thức thanh toán điện tử – điều này có thể gây ngạc nhiên cho những ai đến từ các quốc gia tiên tiến hơn về kỹ thuật số. Nhịp độ số hóa chậm chạp cũng ảnh hưởng đến việc tương tác với các dịch vụ chính quyền, vốn thường yêu cầu hồ sơ giấy và gặp trực tiếp thay vì nộp trực tuyến. Thích nghi với những thách thức về số hóa này đòi hỏi sự kiên nhẫn và sẵn sàng điều chỉnh để quen với môi trường ít tích hợp công nghệ hơn. Sự tụt hậu về số hóa là một trong những thách thức hiện đại đối với người mới đến Đức, tương phản rõ rệt với các hệ thống vốn dĩ rất hiệu quả của đất nước này.
Kết luận
Việc sống ở một đất nước khác như Đức đi kèm với không ít thách thức, nhưng nếu hiểu và chuẩn bị trước cho những trở ngại đó, quá trình chuyển đổi sẽ suôn sẻ và dễ dàng quản lý hơn. Từ rào cản ngôn ngữ, những phức tạp quan liêu cho đến khác biệt văn hóa và chi phí sinh hoạt cao, những thách thức dành cho người mới đến Đức thực chất là một phần của hành trình hướng đến việc hòa nhập thành công.
Dù những khó khăn này thoạt nhìn có vẻ đáng sợ, nhiều người Việt Nam nhận ra rằng việc vượt qua chúng để hòa nhập vừa bổ ích vừa mang lại nhiều trải nghiệm quý giá. Việc đón nhận văn hóa địa phương, học ngôn ngữ và chủ động giải quyết từng vấn đề có thể cải thiện đáng kể trải nghiệm của bạn, giúp bạn xây dựng một cuộc sống trọn vẹn ở Đức. Hãy nhớ rằng mỗi thách thức đều là một cơ hội để trưởng thành, và với cách tiếp cận đúng đắn, bạn có thể biến những khó khăn này thành những bậc thang để hướng tới một quãng thời gian thành công và ý nghĩa tại Đức.
Tham khảo bài viết:
Làm việc & định cư Đức diện 18B : Rất tiềm năng với người Việt
