So sánh Visa 18B với Visa du học nghề tại Đức
Đối với công dân Việt Nam muốn sang Đức làm việc, hai loại thị thực phổ biến là Visa 18B (dành cho lao động có trình độ đại học) và Visa du học nghề (Ausbildung). Theo thông tin từ chính phủ Đức, Visa 18B (thuộc khoản §18b Luật Cư trú Đức) được cấp cho người có bằng đại học được công nhận và làm công việc chuyên môn tại Đức. Trong khi đó, Visa du học nghề dành cho người đã tốt nghiệp trung học hoặc tương đương, đã ký hợp đồng đào tạo nghề (học nghề kép) với doanh nghiệp tại Đức.
Trong bài viết này, hãy cùng MK IMM phân tích chi tiết về từng loại và so sánh sự khác biệt chính giữa 2 diện này để bạn có thể đưa ra lựa chọn phù hợp nếu muốn sang Đức làm việc
Visa 18B (Lao động trình độ đại học tại Đức)
Đối tượng và điều kiện: Visa 18B dành cho người có bằng đại học được công nhận tại Đức và có lời mời làm việc trong lĩnh vực chuyên môn tương ứng với bằng cấp của mình. Theo Bộ Ngoại giao Đức, “chỉ có thể được cấp thị thực dành cho lao động lành nghề khi có bằng đại học được công nhận hoặc tương đương với bằng đại học của Đức”. Nhà tuyển dụng tương lai tại Đức cần xác nhận việc làm cụ thể của ứng viên và điền mẫu khai “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” (bản tuyên bố quan hệ lao động). Ngoài ra, nhiều trường hợp cần được Cơ quan Lao động Liên bang (BA) chấp thuận trước khi cấp visa.
Hạn chế và cơ hội: Visa 18B là thị thực lao động ngay, nên không giới hạn tuổi. Người giữ visa này được đi làm ngay, hưởng lương cao hơn nhiều so với học nghề. Sau một thời gian làm việc, đương đơn có thể xin cấp giấy phép cư trú dài hạn (Permanent Residence) và cuối cùng có cơ hội nhập quốc tịch nếu đáp ứng đủ điều kiện. (Ví dụ, theo quy định, người giữ EU Blue Card sau 21–33 tháng làm việc có thể được cấp thường trú nếu chứng minh tiếng Đức trình độ tối thiểu B1).
Tham khảo bài viết :
Visa 18B Đức: Cơ hội vàng cho người Việt có bằng đại học muốn sang Đức làm việc
Visa du học nghề (Ausbildung) tại Đức:
Đối tượng và mục đích: Visa du học nghề dành cho người nước ngoài muốn sang Đức học nghề kép (vừa học lý thuyết ở trường nghề, vừa thực tập tại doanh nghiệp). Đây là chương trình đào tạo chuyên nghiệp kéo dài thường từ 2–3 năm. Thị thực này cho phép học viên theo học nghề (như điều dưỡng, đầu bếp, lái xe chuyên nghiệp, cơ khí, v.v.) và nhận trợ cấp/học bổng đào tạo trong thời gian học. Theo hướng dẫn chính thức, “Quý vị có thể học nghề tại Đức nếu đã được nhận vào học nghề tại một doanh nghiệp và có chứng chỉ tiếng Đức”.
Điều kiện cơ bản:
Để xin visa du học nghề, ứng viên phải:
- Hợp đồng đào tạo nghề: Có hợp đồng đào tạo thực hành với một doanh nghiệp Đức. Hợp đồng này phải được ký giữa học viên và công ty, có con dấu và chữ ký của các bên, nộp bản gốc khi xin visa. Đối với phần lý thuyết, phải có bằng chứng học tại trường dạy nghề (hợp đồng hoặc xác nhận nhập học) nếu chưa có con dấu của trường trên hợp đồng thực hành.
- Trình độ học vấn: Tối thiểu là tốt nghiệp trung học phổ thông. Ứng viên cần nộp bằng chứng tốt nghiệp THPT; nếu có thêm bằng nghề hoặc bằng đại học, cũng nên nộp kèm theo để chứng minh khả năng chuyên môn.
- Trình độ ngoại ngữ: Yêu cầu chứng chỉ tiếng Đức tối thiểu B1 (theo khung CEFR) cấp không quá 12 tháng trước khi nộp hồ sơ. (Ngoại lệ: nếu kế hoạch học một khóa tiếng Đức ở Đức trước khi vào học nghề, đương đơn có thể dùng chứng chỉ tiếng Đức trình độ thấp hơn cùng xác nhận lịch khóa học tại Đức.)
- Chứng minh tài chính: Phải chứng minh có ít nhất khoảng 1.048 EUR mỗi tháng (chưa trừ chi phí đào tạo) để trang trải sinh hoạt hoặc làm tài khoản phong tỏa/người bảo lãnh. Cụ thể, nếu mức học nghề (trợ cấp) theo hợp đồng >= 1.048 EUR gross/tháng thì được coi là đã đảm bảo tài chính. Nếu trợ cấp thấp hơn, phải bổ sung số tiền thiếu hụt thông qua tài khoản phong tỏa hoặc cam kết bảo lãnh. (Theo Đại sứ quán Đức, trong thời gian học nghề phải có ít nhất 1.048 EUR/ngày để chi tiêu; nếu lương đào tạo thấp hơn, bổ sung số tiền còn thiếu).
- Bảo hiểm y tế: Đảm bảo có bảo hiểm y tế hợp lệ tại Đức (bảo hiểm tư nhân hoặc bảo hiểm du học ngắn hạn khi mới nhập cảnh) đáp ứng yêu cầu.
Quyền lợi và cơ hội sau khóa học: Trong thời gian học nghề, học viên được làm việc theo hợp đồng đào tạo và nhận trợ cấp theo quy định ngành. Đồng thời, họ có thể làm thêm tối đa 20 giờ/tuần nếu không ảnh hưởng tới việc học nghề. Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, học viên được gia hạn thời gian lưu trú thêm 12–18 tháng để tìm việc làm phù hợp tại Đức (ví dụ visa tìm việc sau học nghề tối đa 18 tháng).
Nếu tìm được việc làm có chuyên môn, họ có thể chuyển sang visa lao động (§18c) để tiếp tục ở lại làm việc. Theo quy định, sau khi hoàn thành đào tạo nghề tại Đức và làm việc đầy đủ 2 năm, người lao động có thể xin được thẻ cư trú lâu dài (permanent settlement).
So sánh Visa 18B và Visa du học nghề:
- Mục đích nhập cảnh: Visa 18B hướng đến làm việc ngay tại Đức với tư cách lao động trình độ đại học; người được cấp visa này đã có sẵn hợp đồng lao động và chuẩn bị đi làm chuyên môn. Ngược lại, Visa du học nghề nhằm mục tiêu học nghề (đào tạo kép) – ứng viên vào Đức để vừa học lý thuyết tại trường nghề, vừa thực hành tại doanh nghiệp, và chỉ bắt đầu công việc chính thức sau khi tốt nghiệp.
- Yêu cầu bằng cấp: Visa 18B yêu cầu ứng viên phải có bằng đại học được công nhận ở Đức. Còn Visa du học nghề chỉ yêu cầu tốt nghiệp THPT (hoặc tương đương); ngoài ra cần hợp đồng đào tạo nghề. Nói cách khác, nếu đã có bằng cử nhân hoặc cao hơn, bạn chỉ có thể xin Visa 18B (hoặc một diện lao động tương đương). Nếu chưa học đại học và muốn học nghề, bạn phải xin Visa du học nghề.
- Yêu cầu Tiếng Đức: Visa du học nghề bắt buộc trình độ tiếng Đức từ A2 – B1 trở lên (trường hợp ngoại lệ khi có kế hoạch học tiếng ở Đức trước thì thấp hơn). Ngược lại, Visa 18B (EU Blue Card) không quy định buộc phải có chứng chỉ tiếng Đức trước khi xin – tuy nhiên, nếu biết tiếng Đức sẽ giúp xin việc và hội nhập tốt hơn. (Quy định rõ: visa 18B đòi hỏi bằng đại học và công việc phù hợp, nhưng không yêu cầu chứng chỉ B1 như visa học nghề.)
- Hợp đồng và công việc: Visa 18B chỉ cấp khi bạn đã có hợp đồng lao động cụ thể tại Đức; bạn đi làm ngay sau khi nhập cảnh, nhận lương theo hợp đồng đó. Visa du học nghề thì cần hợp đồng đào tạo nghề với doanh nghiệp (có quy định rõ nội dung đào tạo), đồng thời hợp đồng lý thuyết với trường nghề hoặc xác nhận học lý thuyết. Trong thời gian học nghề, bạn chưa phải là nhân viên chính thức mà là học viên vừa học vừa làm, với trợ cấp đào tạo (khoảng 700–1.000 EUR/tháng, tăng dần theo năm học nghề).
- Điều kiện tài chính: Với Visa 18B, ứng viên phải chứng minh được mình sẽ có thu nhập cao theo hợp đồng (ngưỡng 48.300 EUR/năm cho Blue Card) nhưng không cần tài khoản phong tỏa, vì công ty trả lương. Với Visa du học nghề, học viên cần chứng minh có ít nhất ~1.048 EUR/tháng để trang trải (bao gồm lương đào tạo hoặc tiền tiết kiệm). Nếu lương đào tạo theo hợp đồng ≥1.048 EUR/tháng thì được xem là đủ; nếu thấp hơn, ứng viên phải bổ sung bằng cách mở tài khoản phong tỏa hoặc có người bảo lãnh thay thế.
- Quyền lợi sau cùng: Cả hai visa đều mở đường tới định cư lâu dài. Người có Visa 18B (nhất là Blue Card) có thể xin cấp giấy phép cư trú lâu dài sau vài năm làm việc và đủ điều kiện, đồng thời có thể bảo lãnh gia đình đến sớm. Người tốt nghiệp khóa đào tạo nghề có Visa du học nghề cũng được cấp thêm thời gian 12–18 tháng tìm việc sau khi tốt nghiệp. Nếu sau khi hoàn thành học nghề và tiếp tục làm việc tại Đức đủ 2 năm, họ cũng được cấp thẻ cư trú lâu dài theo quy định §18c Luật Cư trú Đức.
Khác biệt quan trọng:
Visa 18B phù hợp với người đã có bằng đại học và muốn đi làm việc ngay, trong khi Visa du học nghề phù hợp với người chưa có bằng đại học và muốn học một nghề có tương lai tại Đức. Visa 18B cho phép làm việc toàn thời gian và thu nhập cao; visa du học nghề thiên về đào tạo và chỉ nhận trợ cấp, đi kèm với yêu cầu chứng minh trình độ tiếng Đức và tài chính chặt chẽ hơn.
Kết luận
Việc lựa chọn Visa 18B hay visa du học nghề Đức phụ thuộc rất lớn vào nền tảng học vấn, mục tiêu nghề nghiệp và lộ trình dài hạn của mỗi người.
- Nếu bạn đã tốt nghiệp đại học, có chuyên môn rõ ràng và mong muốn sang Đức làm việc ngay với mức thu nhập ổn định, Visa 18B là lựa chọn phù hợp, giúp rút ngắn thời gian hội nhập và mở ra cơ hội định cư nhanh hơn.
- Nếu bạn chưa có bằng đại học nhưng sẵn sàng đầu tư thời gian học nghề, nâng cao tay nghề và từng bước xây dựng sự nghiệp tại Đức, visa du học nghề là con đường an toàn, thực tế và được chính phủ Đức khuyến khích.
