Làm sao để nhận bảo hiểm thất nghiệp tại Canada ?
Nếu bạn bị sa thải ở Canada, bạn có thể đủ điều kiện nhận tiền từ Bảo hiểm thất nghiệp (Employment Insurance – EI) của Chính phủ liên bang.
Bảo hiểm thất nghiệp/ bảo hiểm việc làm (Employment Insurance – EI) thường thay thế một phần thu nhập bị mất của bạn trong khi bạn tìm kiếm công việc mới – lên đến 668 CAD mỗi tuần (Theo những quy định hiện nay)
Bảo hiểm thất nghiệp tại Canada (hay còn gọi là Bảo hiểm việc làm – Employment Insurance/EI) là gì ?
Bảo hiểm thất nghiệp là một thuật ngữ quen thuộc của người Việt khi bạn nhận được một khoảng trợ cấp trong thời gian không có việc làm hiện tại và đang trong quá trình nghỉ ngơi hay tìm kiếm việc làm mới
Bảo hiểm thất nghiệp ở Canada còn gọi là Bảo hiểm việc làm (Employment Insurance/EI), được thiết kế để bù đắp thu nhập cho người lao động trong thời gian thất nghiệp.
EI thông thường (regular benefits) là khoảng trợ cấp hỗ trợ tạm thời nếu bạn mất việc không phải do lỗi của bạn (ví dụ: sa thải, thiếu việc, hoặc công ty đóng cửa…).
Tôi có được hưởng trợ cấp thất nghiệp EI nếu chỉ là lao động nhập cư tạm thời ?
Về pháp lý, khoản bảo hiểm thất nghiệp EI không chỉ dành cho công dân hoặc thường trú nhân Canada.
- Lao động nước ngoài tạm thời vẫn đủ điều kiện nếu thỏa mãn tiêu chí và giữ giấy phép lao động còn hiệu lực.
- Với giấy phép lao động mở (open work permit), bạn có thể nộp đơn EI ngay khi đáp ứng các điều kiện.
- Với giấy phép lao động đóng (employer-specific work permit), bạn vẫn có thể thử nộp, mặc dù có thể bị từ chối do ràng buộc với chủ lao động trên giấy phép. Tuy nhiên, đã có nhiều trường hợp lao động nhập cư với Closed Work Permit vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp
- Những ai làm việc cho công ty Canada nhưng cư trú bên ngoài Canada cũng được hưởng EI, trừ khi công việc của họ đã được bảo hiểm ở quốc gia mà họ đang làm việc.
Điều kiện để được hưởng bảo hiểm thất nghiệp tại Canada:
Bạn phải đáp ứng tất cả các yêu cầu sau:
- Làm việc hợp pháp trong danh sách “công việc được bảo hiểm” (insurable employment).
- Đã tích lũy đủ thời gian đóng bảo hiểm (thường là 52 tuần – Hơn 1 năm trước khi nộp đơn). Số giờ cần thiết dao động từ 420 đến 700 giờ, phụ thuộc tỉ lệ thất nghiệp khu vực/tỉnh bang nơi bạn làm việc
- Mất việc không phải do lỗi của bạn.
- Không có việc và không có thu nhập ít nhất bảy ngày liên tiếp trong 52 tuần gần nhất.
- Sẵn sàng tìm việc mới
- Đang sinh sống tại Canada (trong hầu hết các trường hợp).
- Đang chủ động tìm việc.
Lưu ý: Nếu bạn tự nghỉ việc (quit) hoặc bị sa thải với lý do chính đáng (ví dụ: vi phạm kỷ luật, hiệu suất kém), bạn không đủ điều kiện nhận trợ cấp thất nghiệp
Nếu bạn nhận lương đền bù hoặc nhận tiền bồi thường thôi việc (severance), bạn vẫn có thể nộp đơn xin bảo hiểm nhưng sẽ không nhận tiền EI cho đến khi hết thời gian bồi thường đó.
Mức bảo hiểm thất nghiệp hiện nay tại Canada:
- Tỷ lệ cơ bản để tính EI là 55% thu nhập bình quân hàng tuần được bảo hiểm, tối đa dựa trên thu nhập được bảo hiểm hàng năm là 63.200 CAD.
- Như vậy, mức hỗ trợ tối đa hiện tại là 668 CAD/tuần.
- TIỀN EI chịu thuế: Service Canada sẽ khấu trừ tạm thu thuế thu nhập từ mỗi lần thanh toán.
Thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp tùy thuộc vào:
- Tỉ lệ thất nghiệp khu vực tại thời điểm nộp đơn.
- Số giờ bảo hiểm đã tích lũy trong 52 tuần qua hoặc kể từ lần nộp đơn gần nhất
→ Thời gian nhận có thể dao động từ 14 đến 45 tuần theo quy định hiện hành
Các bước nộp đơn bảo hiểm thất nghiệp khi bị sa thải tại Canada
Bước 1: Nộp đơn ngay khi ngừng việc
- Điền đơn trực tuyến qua My Service Canada Account.
- Cần có: SIN, thông tin ngân hàng, chi tiết công việc, địa chỉ liên lạc và một số thông tin cá nhân.
- Thời gian điền đơn khoảng 1 giờ. Thông tin chưa hoàn thành sẽ lưu 3 ngày.
Bước 2: Kiểm tra bảng kê Records of Employment (ROEs)
- Nhà tuyển dụng phải phát hành ROE trong vòng 5 ngày sau kỳ trả lương cuối cùng.
- ROE có thể gửi trực tiếp cho bạn hoặc thẳng đến Service Canada; nếu nhận được, bạn phải chuyển tiếp cho Service Canada.
Bước 3: Cung cấp thêm thông tin khi được yêu cầu
- Service Canada có thể liên hệ qua email để mời bạn bổ sung thông tin nếu có vướng mắc về hồ sơ xin bảo hiểm
Bước 4: Chờ quyết định
- Thông thường Service Canada ra quyết định trong vòng 28 ngày kể từ khi nộp đơn.
- Bạn có thể theo dõi trạng thái qua MSCA, đảm bảo thông tin liên lạc và ngân hàng luôn cập nhật.
Bước 5: Nộp báo cáo hai tuần một lần
- Sau khi được chấp thuận, bạn phải nộp báo cáo trực tuyến thông qua internet mỗi hai tuần để tiếp tục nhận tiền.
- Khi nộp báo cáo, bạn cần mã bốn chữ số được gửi qua bưu điện cùng SIN (Mã số bảo hiểm xã hội Canada)
Khi nào tiền bảo hiểm thất nghiệp EI được chuyển vào tài khoản?
- Thông thường bạn sẽ trừ khoảng 1 tuần trước khi nhận tiền. Ví dụ, với 5 tuần thất nghiệp, bạn nhận tiền cho 4 tuần (5 tuần – 1 tuần chờ).
- Sau khi nộp báo cáo hai tuần, mất khoảng 2–3 ngày làm việc để tiền đến tài khoản.
Bảo hiểm thất nghiệp EI ngưng chi trả khi:
- Bạn hết thời gian hưởng.
- Bạn đã nhận đủ số tiền được hưởng.
- Bạn chấm dứt yêu cầu để nộp đơn mới.
- Bạn ngừng nộp báo cáo.
- Bạn tìm được việc làm mới đủ điều kiện
Kết luận
Việc bị sa thải có thể gây ra nhiều áp lực tài chính và tâm lý, nhưng chương trình Bảo hiểm Việc làm (EI) tại Canada được thiết kế để hỗ trợ bạn vượt qua giai đoạn khó khăn này. Dù bạn là công dân, thường trú nhân hay chỉ là người Việt Nam sang Canada lao động tạm thời, bạn đều có thể đủ điều kiện nhận trợ cấp nếu đáp ứng các yêu cầu của chương trình.
Việc nắm rõ quyền lợi, điều kiện và quy trình nộp đơn sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ thu nhập, duy trì ổn định cuộc sống và có thời gian tìm kiếm công việc mới phù hợp. Hãy đảm bảo bạn đăng ký đúng hạn, cung cấp đầy đủ thông tin và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ để không bỏ lỡ bất kỳ khoản hỗ trợ nào mà bạn có thể được hưởng.
Chính phủ Canada luôn khuyến khích người lao động chủ động tiếp cận các chương trình hỗ trợ như EI để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong thời điểm chuyển tiếp nghề nghiệp.
