Giấy chấp thuận trước (ZAV) là gì? Vai trò của nó khi xin Visa 18B Đức?
Nếu bạn là người Việt Nam đã có bằng đại học và đang tìm hiểu con đường sang Đức làm việc theo diện Visa 18B, chắc hẳn bạn sẽ sớm biết một thuật ngữ rất quan trọng: Giấy chấp thuận trước (ZAV). Đây là một trong những giấy tờ then chốt trong hồ sơ xin visa lao động Đức, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ ZAV là gì, ai cần xin, và vì sao thiếu giấy này thì hồ sơ có thể bị chậm hoặc bị từ chối.
Hãy cùng MK IMM tìm hiểu ngay về loại giấy tờ quan trọng này nếu muốn xin visa lao động dài hạn tại Đức nhé!
ZAV (Giấy chấp thuận trước) là gì?
ZAV (tiếng Đức: Zentrale Auslands- und Fachvermittlung) là một đơn vị thuộc Cơ quan Lao động Liên bang Đức (Bundesagentur für Arbeit – BA).
Đây là “đường nối” chuyên trách tuyển dụng và xử lý hồ sơ lao động tay nghề cao từ nước ngoài vào Đức. Cụ thể, ZAV có nhiệm vụ tìm kiếm lao động nước ngoài cho thị trường Đức và cấp phép lao động (Arbeitsmarktzulassung) cho người lao động nước ngoài đó. Nói cách khác, ZAV xét duyệt xem một ứng viên nước ngoài có đủ điều kiện về hợp đồng và trình độ để làm việc hợp pháp tại Đức hay không.
Trong thực tế, trước khi một visa lao động được cấp (như Visa 18B), Đại sứ quán/LSQ Đức thường yêu cầu có “giấy chấp thuận trước” do ZAV cấp.
Ai cần ZAV?
Hầu hết người Việt muốn xin visa lao động dài hạn tại Đức (không thuộc EU/EEA) đều cần được ZAV xét duyệt trước khi cấp visa, nhất là khi họ xin visa theo điều 18b Luật cư trú (Visa 18B) hoặc các diện tương tự. Cụ thể bao gồm:
- Người có bằng đại học nước ngoài được công nhận tại Đức, xin Visa 18B để làm việc chuyên môn;
- Ứng viên điều dưỡng, kỹ sư, kỹ thuật viên… hoặc bất cứ ngành nghề nào yêu cầu bằng cấp và trình độ chuyên môn, đang có hợp đồng lao động cụ thể từ công ty Đức;
- Người tham gia chương trình tuyển dụng quốc tế của Cơ quan Lao động Đức hay các chương trình lao động tay nghề cao;
Các ngành nghề đặc thù (điều dưỡng, xây dựng, cơ khí, IT, v.v.) nơi việc làm của bạn cần được đánh giá mức độ phù hợp với thị trường lao động Đức.
Ngoại lệ: các trường hợp chuyên gia ưu tú hoặc người sở hữu EU Blue Card mức lương cao thường được miễn thủ tục này. Cụ thể, nếu bạn xin Blue Card châu Âu và mức lương của bạn đạt từ 2/3 trở lên mức trần bảo hiểm xã hội của Đức, thì theo quy định bạn sẽ không cần sự chấp thuận riêng của ZAV. Tuy nhiên, với đại đa số ứng viên xin Visa 18B (không đạt ngưỡng lương cao của Blue Card), chấp thuận của ZAV là thường là yêu cầu cần thiết
Tại sao phải có giấy ZAV?
Theo quy định nhập cư của Đức, visa lao động dài hạn chỉ được cấp khi có sự đồng ý của Cơ quan Lao động Liên bang. ZAV là cơ quan trực thuộc của Bộ Lao Động Liên Bang Đức, chịu trách nhiệm xem xét điều kiện làm việc của người lao động nước ngoài.
Cụ thể, ZAV sẽ kiểm tra hợp đồng lao động, mức lương và mô tả công việc do công ty Đức cung cấp, đảm bảo các điều kiện này tương đương (so sánh) với công việc của người Đức cùng trình độ. Mục đích là bảo vệ thị trường lao động trong nước: chỉ những việc làm thật sự cần thiết và trả lương công bằng thì mới được phê duyệt. Nếu ZAV thấy hợp đồng hoặc mức lương chưa phù hợp, hoặc vị trí không khớp trình độ, họ có thể từ chối chấp thuận.
Điều này lý giải vì sao visa 18B chỉ được cấp sau khi có giấy chấp thuận của ZAV. Lãnh sự quán Đức sẽ yêu cầu gửi “giấy phép lao động” do ZAV cấp trước khi cấp visa. Thực tế, hướng dẫn của Đại sứ quán ghi rõ: “Trong hầu hết các trường hợp, thị thực chỉ có thể được cấp khi có sự chấp thuận của Cơ quan Lao động Liên bang”. Tóm lại, ZAV giúp đảm bảo người lao động nước ngoài đáp ứng đầy đủ tiêu chí (về bằng cấp, lương, an sinh, v.v.) trước khi được phép nhập cảnh và làm việc tại Đức.
Mẫu giấy ZAV – Tài liệu từ MK IMM
Cách xin giấy ZAV cho người Việt muốn xin Visa lao động Đức?
Việc xin giấy chấp thuận trước của ZAV thường do nhà tuyển dụng tại Đức hoặc một đại diện (như công ty tư vấn, luật sư) thực hiện. Các bước cơ bản như sau:
- Chuẩn bị hồ sơ: Nhà tuyển dụng điền đầy đủ mẫu “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” (bản khai quan hệ lao động của BA) cùng hợp đồng lao động đã ký. Kèm theo đó là các giấy tờ chứng minh bằng cấp của bạn (bằng gốc, bản công chứng, kết quả công nhận bằng nếu ngành nghề quy định) và bảng lương/thỏa thuận lương.
- Nộp đơn trực tuyến: Thông qua cổng dịch vụ của BA (eService) hoặc qua liên hệ Dịch vụ nhà tuyển dụng của BA, hồ sơ nêu trên được gửi tới ZAV xin Vorabzustimmung (chấp thuận trước). Tại đây, ZAV sẽ kiểm tra mọi điều kiện nêu trên.
- Theo dõi và phản hồi: Thường ZAV sẽ trả lời trong vòng 2 tuần. Nếu sau 2 tuần không phản hồi, chấp thuận được coi như đã được cấp theo quy định. Trong trường hợp tham gia “Quy trình xét nhanh” (Fast-Track) thì thời gian chỉ còn khoảng 1 tuần.
- Tiếp nhận kết quả: Nếu ZAV đồng ý, họ sẽ cấp thư chấp thuận (Vorabzustimmung) và gửi kết quả tới nhà tuyển dụng. Thư này có giá trị 9 tháng kể từ ngày cấp. Nhà tuyển dụng tiếp tục chuyển thư này cho bạn.
Sau khi có thư ZAV, bạn mang theo nó cùng hợp đồng lao động và các giấy tờ cần thiết khác đi nộp hồ sơ xin visa tại Cơ quan lãnh sự Đức được ủy quyền tại Việt Nam. Cơ quan lãnh sự sẽ ưu tiên xét duyệt visa cho hồ sơ đã có ZAV-Vorabzustimmung vì một số bước kiểm tra đã được thực hiện trước. Cụ thể, theo tài liệu hướng dẫn của ZAV: “Khi điều kiện được đáp ứng, chúng tôi sẽ cấp chấp thuận trước. Sau đó, người lao động có thể nộp visa trực tiếp… Thông thường visa được cấp nhanh hơn vì ứng viên đã có ZAV”.
ZAV và Visa 18B có mối liên hệ mật thiết:
Visa 18B (theo §18b Luật cư trú Đức) dành cho lao động nước ngoài có bằng đại học được công nhận ở Đức. Điều quan trọng là visa này thường được cấp khi đã có ZAV chấp thuận. Nói cách khác, dù bạn có bằng cấp phù hợp hay hợp đồng tốt đến đâu, nếu thiếu thư ZAV thì hồ sơ visa vẫn có thể bị từ chối. Để xin visa 18B, hồ sơ của bạn thường gồm hợp đồng lao động đã ký, bằng cấp và chứng nhận công nhận bằng (nếu cần), mẫu khai “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis”, bảo hiểm y tế, hộ chiếu…, và giấy chấp thuận của ZAV. Một số cổng thông tin visa chính thức đã nhấn mạnh: “Thị thực chỉ có thể được cấp khi có sự chấp thuận của Cơ quan Lao động Liên bang”.
Thời gian xử lý visa 18B sau khi nộp hồ sơ (có ZAV) thông thường khoảng 1-2 tháng. Sau khi được cấp visa, bạn sẽ đến Đức và xin Giấy phép cư trú (Aufenthaltstitel) với mục đích làm việc (§18b) tại Sở Ngoại kiều địa phương. Lưu ý, ngay cả khi visa đã được cấp, bạn vẫn phải đáp ứng các điều kiện về hợp đồng, thu nhập, và bằng cấp khi làm việc tại Đức.
Những lưu ý quan trọng:
- Thời hạn ZAV: Thư chấp thuận ZAV có giá trị 9 tháng kể từ ngày cấp. Trong thời gian này bạn phải kịp xin visa; nếu hết hạn phải nộp lại.
- Hồ sơ đầy đủ: Nhà tuyển dụng cần cung cấp hợp đồng lao động chi tiết, rõ mức lương và trách nhiệm công việc. Mẫu “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” phải do công ty Đức điền và ký. Bạn cần chuẩn bị đầy đủ bằng cấp gốc (cùng bản dịch công chứng) và chứng nhận công nhận (nếu ngành nghề quy định).
- Nhà tuyển dụng tại Đức là bên xin ZAV: Ứng viên ở Việt Nam không tự nộp được ZAV; công ty Đức hoặc đại diện của họ sẽ gửi hồ sơ yêu cầu đến ZAV. Bạn hãy yêu cầu công ty tại Đức thực hiện việc này để tránh kéo dài thời gian xét duyệt Visa
- Điều kiện đủ: Mức lương và điều kiện làm việc của bạn phải tương đương với người Đức cùng vị trí. Nếu thấp hơn, ZAV có thể từ chối.
- Chuẩn bị trả lời: ZAV có thể yêu cầu bổ sung tài liệu. Nếu được phê duyệt, họ sẽ thông báo qua cổng trực tuyến hoặc văn bản. Nhà tuyển dụng chuyển ngay thư này cho bạn, và bạn sẽ nộp cho Đại sứ quán/Lãnh sự quán khi xin visa.
Hiểu rõ vai trò của ZAV sẽ giúp bạn chuẩn bị hồ sơ chính xác hơn. Theo kinh nghiệm, việc này góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng khả năng được cấp visa. Nếu bạn nắm chắc quy trình và yêu cầu của ZAV, nhà tuyển dụng sẽ đảm bảo hợp đồng “đạt chuẩn”, từ đó visa của bạn cũng suôn sẻ hơn.
Tóm lại, giấy chấp thuận trước (ZAV) là quy trình cần thiết để xin Visa 18B (làm việc tại Đức) đối với đa số ứng viên tại Việt Nam muốn sang Đức làm việc. ZAV giúp xác minh hợp đồng và khả năng của bạn trước khi bạn nhập cảnh, nhằm bảo đảm quyền lợi cho cả người lao động và thị trường lao động Đức. Đầu tư thời gian để xin trước ZAV sẽ là một lợi thế lớn khi bạn làm hồ sơ xin visa 18B, giúp quá trình xin visa và nhập cảnh sang Đức diễn ra thuận lợi hơn.
